Adalatçy hakynda

Türkmenistanyň Konstitusiýa döwletiň syýasy ulgamyny we bu ulgamyň kanuny esaslaryny kämilleşdirmekde möhüm orun eýeleýär. 2016-njy ýylyň 14-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň rejelenen görnüşi kabul edildi. Esasy Kanunymyz jemgyýetiň we döwletiň iň ýokary gymmatlygy adam bolup, ony goramagyň, goldamagyň we oňa hyzmat etmegiň döwlet häkimiýet edaralarynyň baş wezipeleri bolýandygyny kesgitleýär.

Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň rejelenen görnüşine girizilen esasy goşmaçalaryň biri hem Adam hukuklary boýunça ygtyýarly wekiliň wezipesiniň döredilmegi hem-de ony wezipä saýlanmagyň tertibini göz öňünde tutýan kadalaryň girizilmegidir.

“Adalatçy hakynda” Türkmenistanyň Kanuny 2016-njy ýylyň noýabr aýynda kabul edildi. Kanunyň taslamasynyň üstünde işlenende halkara maslahatçylar hem gatnaşyp, birnäçe daşary ýurtlaryň öňdebaryjy tejribesi öwrenildi. Şeýle hem bu Kanun taslamasy işlenende “Pariž ýörelgelerinden” ugur alyndy we Adalatçynyň institusional garaşsyzlygynyň kepilliklerini we giň wezipe-ygtyýarlyklaryny üpjün etdi. 

Türkmenistanda Adam hukuklary boýunça ygtyýarly wekil - Adalatçynyň wezipesi adamyň we raýatyň hukuklarynyň we azatlyklarynyň döwlet tarapyndan goragynyň kepilliklerini, şeýle-de döwlet häkimiýet edaralary, ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary we olaryň wezipeli adamlary tarapyndan şol kepillikleriň berjaý edilmegini we hormat goýulmagyny üpjün etmek maksady bilen, Türkmenistanyň Konstitusiýasyna laýyklykda döredildi.

 “Adalatçy hakynda” Türkmenistanyň Kanuny Adalatçynyň hukuklaryny, borçlaryny, işiniň esasy ugurlaryny we kepilliklerini hem-de onuň ygtyýarlyklaryny kesgitleýär. Öz ygtyýarlyklaryny amala aşyranda garaşsyzlyk hem-de haýsydyr bir döwlet edaralaryna we wezipeli adamlara hasabat bermezligi Adalatçynyň diwanynyň tapawutly aýratynlygy bolup durýar. Adalatçynyň çözgüdine ýa-da hereketine täsir etmek maksady bilen onuň işine gatyşylmagy, onuň işine başga ýol bilen päsgel berilmegi kanunçylykda bellenilen jogapkärçilige eltýär. 

Türkmenistanyň Konstitusiýasyna we  “Adalatçy hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda Türkmenistanyň Mejlisi Adalatçyny gizlin ses bermek arkaly, deputatlaryň bellenen sanyndan sesleriň ýönekeý köplügi bilen Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan hödürlenen üç dalaşgäriň arasyndan bäş ýyl möhlet bilen saýlaýar. 2017-nji ýylyň 20-nji martynda Türkmenistanda Adam hukuklary boýunça ygtyýarly wekil - Adalatçy saýlanyldy. Şol ýylyň 8-nji aprelinde Adalatçynyň diwany döredildi, şol gün hem "Adalatçynyň diwany hakynda" Düzgünnama tassyklandy. 12-nji aprelinde Adalatçynyň buýrugy bilen diwanyň wezipe sanawynyň düzümi we işgärleriň sany tassyklanyldy. Häzirki wagtda diwanyň işgärleriň sanawy 9 adamdan ybarat. Adalatçynyň diwanynyň düzüm birliginde bir, ýagny Adam hukuklarynyň goragy we raýatlaryň ýüz tutmalary boýunça işlemek bölümi hereket edýär. 

Gurbannazarowa Ýazdursun - Türkmenistanda Adam hukuklary boýunça ygtyýarly wekil – Adalatçy.

1968-nji ýylyň 12-nji iýunynda Ahal welaýatynyň Bäherden etrabynyň Bäherden şäherçesinde doguldy. Ýokary bilimli, 1994-nji ýylda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetini hukukçy hünäri boýunça tamamlady.

Zähmet ýoluna 1985-nji ýylda Bäherden etrap kazyýetiniň kätibi wezipesinden başlap, 2000-nji ýyla çenli Türkmenistanyň hukuk goraýjy edaralarynda dürli wezipelerde işlän.

Türkmenistanyň Mejlisiniň dört çagyrylyşynyň deputatlygyna saýlanan, 2000 – 2005-nji ýyllar Türkmenistanyň Mejlisiniň Ykdysadyýet we durmuş syýasaty baradaky komitetiniň agzasy, 2005 – 2009-nji ýyllar Türkmenistanyň Mejlisiniň Adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak baradaky komitetiniň agzasy, 2009 – 2010-njy ýyllar Türkmenistanyň Mejlisiniň Adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak baradaky komitetiniň başlygy bolan.

2010 – 2014-nji ýyllar Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Demokratiýa we adam hukuklary baradaky Türkmen milli institutynyň direktory bolup işledi.

2014 – 2016-njy ýyllar Türkmenistanyň Mejlisiniň Adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak baradaky komitetiniň baş hünärmeni, 2016 – 2017-nji ýyllar Türkmenistanyň Mejlisiniň Adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak baradaky komitetiniň agzasy boldy.

2017-nji ýylyň 20-nji martynda Türkmenistanda Adam hukuklary boýunça ygtyýarly wekil – Adalatçy wezipesine saýlandy.

Türkmenistanyň «Gaýrat» medaly, «Watana bolan söýgüsi üçin» medaly, «Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 20 ýyllygyna», «Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygyna» we «Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygyna» atly ýubileý medallary bilen sylaglandy.

Maşgalaly, iki çagasy bar.